30/12/2017 15:50
Xem với cỡ chữ

Năm 2017: Thu ngân sách ước vượt dự toán 5%

Năm 2017, dự kiến thu ngân sách vượt dự toán 5% (tăng hơn số đã báo cáo Quốc hội là 2,3%). Thu ngân sách trung ương (NSTW) dù có nhiều khó khăn nhưng đến nay cơ bản đã đảm bảo cân đối, bội chi NSNN giảm 4.000 tỷ đồng so với dự toán.

Đây là một số kết quả tích cực trong việc thực hiện dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017 vừa được Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng báo cáo tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương sáng 29/12.
NSTW đảm bảo cân đối, NSĐP vượt thu 12,9%
Nhất trí cao với các báo cáo kinh tế xã hội, NSNN năm 2017, triển khai kế hoạch nhiệm vụ năm 2018, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, trong bối cảnh kinh tế xã hội trong nước và nước ngoài có chuyển biến tích cực song còn nhiều khó khăn, nhưng với sự chỉ đạo xuyên suốt, nhất quán của Đảng, Chính phủ về việc tập trung thực hiện có hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, nên kết quả đạt được là toàn diện, chúng ta đã hoàn thành 13/13 chỉ tiêu kinh tế xã hội năm 2017.
Trong đó, đáng chú ý là việc tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng kinh tế đạt 6,81%, vượt mục tiêu đề ra. Kim ngạch xuất nhập khẩu xác lập mốc mới là 424,87 tỷ USD. Mức độ thuận lợi về môi trường kinh doanh của Việt Nam tăng 14 bậc, năng lực cạnh tranh quốc gia tăng 5 bậc, thị trường tài chính có bước phát triển mới. Các lĩnh vực văn hoá xã hội được chú trọng, hỗ trợ kịp thời cho người dân chịu tác động của bão lũ, thiên tai…
Cùng với những kết quả này, từ góc độ quản lý của ngành Tài chính, Bộ trưởng đã phát biểu làm rõ thêm nhiều nội dung trong lĩnh vực của ngành.
Theo đó, cùng với quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, để thực hiện mục tiêu cơ cấu lại NSNN, nợ công, đảm bảo an toàn, an ninh tài chính quốc gia theo các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, ngành Tài chính đã và đang rà soát kiến nghị điều chỉnh chính sách thu theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất kinh doanh, trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng; tăng cường quản lý thu nhất là đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, hộ kinh doanh cá thể lớn, chống chuyển giá, buôn lậu, gian lận thương mại. “Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các chính quyền địa phương, với sự đồng hành của doanh nghiệp (DN), nên đến nay có thể báo cáo dự kiến hoàn thành vượt dự toán thu NSNN 5%, cao hơn số đã báo cáo Quốc hội trong kỳ họp 4 vừa qua là 2,3%”, Bộ trưởng cho biết.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, số vượt thu chủ yếu từ tiền sử dụng đất. Thu từ khu vực FDI và khu vực ngoài quốc doanh tuy có mức tăng trưởng khá so với năm 2016 nhưng vẫn không đạt dự toán do dự toán tính ở mức quá cao (dự toán tăng 23,4% và 23,8% so với năm 2016).
Trong khi đó, thu NSTW, dù có nhiều khó khăn nhưng đến nay cơ bản đã đảm bảo nhiệm vụ cân đối NSTW, bội chi NSNN giảm 4.000 tỷ đồng so với dự toán và ước bằng 3,48% GDP thực hiện. Thu NSĐP vượt 12,9% dự toán, tương đương 60.000 tỷ đồng, dù vậy cá biệt vẫn còn một số địa phương thu thấp, khó khăn trong cân đối NSĐP. Để xử lý thanh khoản, đảm bảo chi trả tiền lương và chế độ chính sách cho con người trong năm 2017, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ xử lý ứng nguồn NSTW cho một số địa phương.
Cơ cấu lại NSNN cần sự nỗ lực của toàn bộ hệ thống
Định hướng thời gian tới, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách thu theo hướng mở rộng cơ sở thu, hạn chế tối đa các chính sách miễn giảm, giãn thuế trong chính sách về kinh tế xã hội. Đẩy mạnh cải cách hành chính thuế, hải quan, tạo thuận lợi cho kinh doanh và cạnh tranh lành mạnh. Tăng cường quản lý chống thất thu NSNN. Đến nay, cơ bản ngành đã hoàn thành triển khai cơ chế tự khai, tự nộp và hoàn thuế qua mạng. Sắp tới sẽ triển khai cơ chế hoá đơn điện tử, đồng thời đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra tập trung chống chuyển giá, gian lận thương mại, tăng cường quản lý kinh doanh qua mạng, chuyển dần kinh doanh phi chính thức vào diện đối tượng quản lý. Theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, đây là những việc rất khó khăn, phức tạp, khó thành công nếu không có sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự ủng hộ của các bộ ngành, địa phương.
Về chi NSNN, cơ cấu chi được cơ cấu lại theo hướng tăng tỷ trọng chi đầu tư, giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng cường vận dụng các nguyên tắc thị trường trong quản lý chi tiêu như là khoán chi phí, khoán xe công, từng bước tính đúng tính đủ chi phí vào giá dịch vụ sự nghiệp công, trên cơ sở đó cơ cấu lại NSNN trong từng ngành, từng lĩnh vực. Tuy nhiên, khởi đầu của việc cơ cấu lại NSNN chính là từ các bộ ngành, địa phương gắn với việc cơ cấu lại bố trí chi đầu tư, chi thường xuyên, cơ cấu lại các đơn vị sự nghiệp công lập, sắp xếp lại tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế theo các Nghị quyết của Trung ương và Quốc hội. “Vì vậy, chúng tôi rất mong sự ủng hộ và vào cuộc thực sự của các bộ, ngành, địa phương”, Bộ trưởng đề nghị.
Áp lực nợ công giảm nhiều
Đối với nợ công, lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết thông qua các biện pháp tái cơ cấu, kỳ hạn nợ đã được kéo dài. Kỳ hạn phát hành trái phiếu Chính phủ (TPCP) bình quân trong nước năm 2017 là 12,7 năm, so với năm 2016 là 8,7 năm. Kỳ hạn danh mục TPCP cuối năm 2017 là 6,7 năm so với 5,98 năm cuối năm 2016. Cùng với đó, lãi suất giảm, cơ cấu nợ trong nước và nước ngoài đảo ngược từ mức 39 - 61 năm 2011, thành 60 - 40 năm 2016 (vay nước ngoài xuống còn 40%). Nhà đầu tư cũng được đa dạng hoá, tỷ lệ trái phiếu ngân hàng thương mại nắm giữ giảm từ 78% năm 2016 xuống còn 54% năm 2017.
Với diễn biến này, tình hình nợ công đã bớt áp lực hơn nhiều so với các năm trước. Do đó, Bộ trưởng cho rằng đây là thời điểm cần tập trung quản lý để nâng cao hiệu quả của việc sử dụng và huy động các khoản vay nợ. “Lúc này chúng ta có đủ bản lĩnh và điều kiện để từ chối các khoản vay lãi suất cao, hiệu quả thấp. Vì vậy, qua hội nghị này, chúng tôi đề nghị các bộ ngành địa phương thận trọng hơn khi đề xuất vay, tăng cường hiệu quả sử dụng vốn, đẩy nhanh tiến độ triển khai nhằm giảm thiểu chi phí vay”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Báo cáo về việc cơ cấu lại khu vực DNNN theo nguyên tắc thị trường, Bộ trưởng nhìn nhận dù đây là một trong những trụ cột quan trọng trong cơ cấu lại nền kinh tế nhưng việc triển khai còn chậm, nhiệm vụ đặt ra rất lớn. Về phía ngành Tài chính, trong năm qua Bộ đã trình Chính phủ ban hành các văn bản quy định về cổ phần hoá (CPH), thoái vốn, cơ cấu lại DNNN theo hướng quản lý chặt chẽ việc xác định giá trị DN, áp dụng nguyên tắc thị trường trong việc CPH, thoái vốn, tăng cường công khai, minh bạch, gắn CPH với niêm yết trên TTCK, chống thất thoát , tham nhũng trong quá trình CPH DNNN, mang lại lợi ích cao nhất cho nhà nước. Đồng thời, xác định cụ thể, đối tượng, trách nhiệm, lộ trình của các bộ , địa phương.
Về kết quả cụ thể, tính đến 20/12/2017, đã có 43 DN được phê duyệt phương án CPH, tổng giá trị thực tế DN là 212.948 tỷ đồng, giá trị thực tế phần vốn nhà nước tại DN là 87.902 tỷ đồng. Các tập đoàn, tổng công ty đã thoái vốn, thu về 292 tỷ đồng vốn thuộc 5 lĩnh vực nhạy cảm và 2.900 tỷ đồng ở các lĩnh vực khác. Năm 2017, SCIC đã bán vốn tại 40 DN với giá trị sổ sách 1.903 tỷ đồng, thu về 21.639 tỷ đồng. Riêng Sabeco bán đấu giá 53,59% vốn điều lệ, thu về gần 110.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc CPH, thoái vốn vẫn còn chậm, chưa đạt kế hoạch, tiến độ đề ra. Giai đoạn này, việc CPH, thoái vốn chủ yếu là ở các DN có quy mô lớn, cần sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn. Bên cạnh đó, nhiều DN làm ăn thua lỗ, chưa có phương án xử lý dứt điểm về tài chính khiến việc cơ cấu lại khó khăn.
Thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục đề nghị các bộ ngành, địa phương, tổng công ty nhà nước khẩn trương triển khai hiệu quả nhiệm vụ tại Nghị quyết 12 của Ban Chấp hành Trung ương khoá 12 về phát triển hệ thống DNNN trở thành lực lượng vật chất quan trọng của nền kinh tế, tập trung vào những lĩnh vực then chốt, thiết yếu, hoạt động có hiệu quả theo cơ chế thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội. Triển khai quyết liệt công tác cơ cấu lại DNNN theo đúng phương án, lộ trình đã được phê duyệt, nhằm trước hết nâng cao hiệu quả hoạt động khu vực này, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Quy mô thị trường vốn ước đạt 103,42% GDP
Liên quan đến nhiệm vụ phát triển thị trường tài chính Việt Nam, năm qua, ngành đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát triển thị trường tài chính và dịch vụ tài chính cả về chiều rộng và chiều sâu. Thị trường chứng khoán có bước phát triển vượt bậc, đóng vai trò quan trọng trong cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, thúc đẩy nâng cao hiệu quả quản trị DN. Quy mô thị trường vốn đến cuối 2017 ước đạt 103,42% GDP, so với mức 80% GDP của năm 2016, là mức cao nhất từ khi mở cửa thị trường. Chỉ số VN-Index đạt mức cao nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây, khung pháp lý cho thị trường tiếp tục được hoàn thiện, từng bước cơ cấu lại các công ty chứng khoán. Đến hết năm 2017, số công ty chứng khoán giảm 25% so với 2016. Thị trường chứng khoán phái sinh vận hành từ cuối tháng 8/2017.
Thị trường bảo hiểm tiếp tục phát triển, thực hiện tốt vai trò bà đỡ của nền kinh tế. Cùng với sự hỗ trợ của Chính phủ, các chủ thể kinh tế đã nhanh chóng phục hồi, ổn định trở lại sau các tổn thất khôn lường từ hoả hoạn, thiên tai, dịch bệnh… đồng thời cung cấp nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế. Quy mô tổng tài sản toàn thị trường bảo hiểm đạt 302.900 tỷ đồng năm 2017, tăng 23,4% so với năm 2016. Giá trị đầu tư trở lại nền kinh tế đạt 247.800 tỷ đồng , tăng 26,7% so với năm 2016. Tổng doanh thu phí bảo hiểm đạt 105.600 tỷ đồng, tăng 21,2% so với năm 2016. Chi trả quyền lợi bảo hiểm năm 2017 đạt 29.400 tỷ đồng, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm 2016.
Về nhiệm vụ quản lý khai thác, sử dụng tiết kiệm hiệu quả nguồn lực từ tài sản công, năm qua, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Luật Quản lý tài sản công thay thế cho Luật Quản lý sử dụng tài sản nhà nước năm 2008. Theo đó, tạo lập nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công theo hướng hạch toán đầy đủ tài sản công cả về giá trị, hiện vật, coi tài sản công là nguồn lực quan trọng quy định các cơ chế quản lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, phòng ngừa tham nhũng thất thoát, lãng phí. Xây dựng cơ chế khai thác tài sản công hợp lý, gắn với việc huy động nguồn lực xã hội, cùng Nhà nước đầu tư phát triển, từng bước chuyên môn hoá, chuyên nghiệp hoá việc quản lý tài sản công, phát triển dịch vụ về tài sản công theo cơ chế thị trường. Quy định về giám sát của cộng đồng với việc quản lý sử dụng tài sản công, chế tài xử lý vi phạm pháp luật về tài sản công, bổ sung các quy định để đảm bảo việc ban hành tiêu chuẩn, định mức chặt chẽ, công khai minh bạch hơn, quy định hình thành hệ thống thông tin về tài sản công, cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. Trong đó, có quy định về hệ thống giao dịch điện tử tài sản công trực tuyến, nhằm tăng cường tính công khai minh bạch, tránh thất thoát lãng phí.
“Đây là những nội dung có nhiều cải cách căn bản, đòi hỏi các bộ ngành địa phương phải quán triệt sâu rộng, tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả, gắn với việc nâng cao ý thức trách nhiệm, áp dụng chế tài khi cần thiết”, Bộ trưởng lưu ý.
Cải cách thủ tục thuế, hải quan đạt kết quả rõ nét
Cuối cùng, đối với lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính (TTHC), cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, Bộ Tài chính đã thực hiện đồng bộ 6 nhóm nhiệm vụ về cải cách thể chế, cải cách TTHC, cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, xây dựng và nâng cao chất lượng cán bộ công chức, cải cách tài chính công và hiện đại hoá nền hành chính. Trong đó, tập trung vào việc thực hiện các Nghị quyết 19 của Chính phủ; tăng cường hiện đại hoá hành chính công bằng việc đẩy mạnh cung cấp dịch vụ điện tử; khai thuế qua mạng đạt 99,82%; số DN nộp thuế qua mạng đạt 97,57%; triển khai hoàn thuế điện tử, các dịch vụ điện tử với cá nhân và tổ chức.
Cùng với đó, cơ quan hải quan đã triển khai hải quan điện tử, ký kết với các ngân hàng để thu thuế điện tử, giảm thời gian thu bình quân từ 2 ngày xuống 15 phút. Tích cực phối hợp với các bộ ngành triển khai cơ chế hải quan một cửa quốc gia, một cửa ASEAN, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giải phóng hàng hoá xuống mức trung bình nhóm nước ASEAN 4.
Ghi nhận những kết quả này, trong báo cáo môi trường kinh doanh được Ngân hàng Thế giới công bố tháng 12/2017, xếp hạng môi trường kinh doanh của Việt Nam ở mức 68/190 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 14 bậc. Trong đó, riêng chỉ số nộp thuế là 86/190, tăng 81 bậc, đứng thứ 4 trong nhóm ASEAN và hoàn thành nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết 19. Để tiếp tục kết quả này, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng đề nghị năm 2018 các bộ quản lý chuyên ngành phối hợp với Bộ Tài chính, cơ quan hải quan để đẩy mạnh cải cách kiểm tra chuyên ngành, rút ngắn thời gian thông quan, tạo thuận lợi hơn cho thương mại quốc tế.
Mặc dù những kết quả đạt được nêu trên là tích cực, toàn diện, nhưng Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cũng đánh giá nhiệm vụ của năm 2018 và các năm còn lại của kế hoạch 2016 – 2020 là rất nặng nề. Về NSNN, dự toán thu từ khu vực sản xuất kinh doanh năm 2018 tăng 12,5% so với ước thực hiện 2017, cao hơn so với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cộng với lạm phát. Trong điều kiện thuế nhập khẩu tiếp tục giảm sâu, sản lượng khai thác dầu thô giảm, đồng thời tiếp tục cơ cấu lại chi NSNN, đảm bảo chi trả nợ, tăng tỷ trọng chi đầu tư, do vậy dự toán chi thường xuyên phải bố trí chặt chẽ.
Với tinh thần phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của năm 2018, tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính bày tỏ mong muốn nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương trong triển khai quyết liệt các giải pháp của Chính phủ ngay từ đầu năm, phấn đấu thu NSNN cả năm vượt khoảng 3% dự toán, giữ bội chi NSNN ở mức không quá 3,7% GDP, tăng cường kỷ luật kỷ cương tài chính, quản lý nợ công an toàn bền vững. Để đạt được các mục tiêu  này, Bộ trưởng đề nghị các bộ ngành địa phương tập trung một số nội dung.
NSĐP khó khăn phải chủ động sắp xếp, đảm bảo dự toán
Theo đó, về thu NSNN, Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương quyết liệt thực hiện các giải pháp phát triển sản xuất kinh doanh, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng làm nền tảng tăng thu nội địa. Đối với các thành phố lớn đã được giao cơ chế tài chính đặc thù, đề nghị triển khai nghiêm túc để nhanh chóng phát triển các địa bàn này thành đầu tàu kinh tế cả nước. Tăng cường quản lý thu, tạo chuyển biến rõ nét trong chống thất thu thông qua triển khai hoá đơn điện tử. Xử lý và ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, quản lý chặt chẽ xác định giá tính thuế, phát hiện ngăn chặn các hành vi chuyển giá, trốn lậu thuế, tăng cường thu từ khu vực kinh tế phi chính thức, quyết tâm hoàn thành vượt dự toán thu NSNN 2018. Đẩy mạnh công tác truyền thông, tạo đồng thuận trong xã hội về hoàn thiện chính sách thu, cơ cấu lại thu NSNN, đảm bảo hiệu quả bền vững theo các mục tiêu đề ra.
Về chi NSNN, khẩn trương phân bổ ngay và hết dự toán 2018 được giao từ đầu năm theo đúng thứ tự ưu tiên, đảm bảo tuân thủ các quy định về quản lý NSNN. Tiết kiệm các khoản chi thường xuyên gắn với việc thực hiện nghiêm chủ trương tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động hiệu lực hiệu quả theo Nghị quyết 18 của Trung ương. Theo các văn bản pháp luật về cơ chế giao tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công trên cơ sở dự toán NSNN được giao, các bộ ngành trung ương tự cân đối bố trí nguồn tăng lương 2018 theo Nghị quyết của Quốc hội. Thực hiện nghiêm kỷ luật kỷ cương ngân sách, chủ động điều hành NSNN chặt chẽ. Trường hợp thu NSĐP khó khăn phải chủ động sắp xếp lại các khoản chi, sử dụng nguồn dự phòng, dự trữ tài chính, các nguồn tài chính khác để đảm bảo cân đối ngân sách trong phạm vi dự toán Quốc hội quyết định. Khẩn trương tổ chức lại, đổi mới cơ chế quản lý các quỹ ngoài ngân sách.
Về cân đối ngân sách và vay nợ công, đề nghị thực hiện chi tiêu trong khả năng cân đối của NSNN và dự toán được giao, các địa phương chỉ vay trong phạm vi dự toán, phù hợp khả năng trả nợ trong giới hạn quy định. Tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả vốn vay, tạo chuyển biến căn bản trong quản lý và sử dụng nợ công kể từ năm 2018.
Cuối cùng, Bộ trưởng bày tỏ sự tin tưởng rằng, với tinh thần đổi mới sáng tạo, chung sức đồng lòng trong chỉ đạo điều hành của Thủ tướng, của Chính phủ, năm 2018 tiếp tục là một năm có những chuyển biến mạnh, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ theo Nghị quyết của Đảng, Quốc hội./.

Theo Thời Báo Tài Chính Việt Nam

Tìm theo ngày :

Khách online:7559
Lượt truy cập: 8012335